Επικίνδυνος οίκτος, Στέφαν Τσβάιχ

epikundinos-oiktosΤο μοναδικό μυθιστόρημα του Στέφαν Τσβάιχ περιγράφει σπαρακτικά τη βασανιστική προδοσία της τιμής και του έρωτα, με φόντο τη διάλυση της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας. Το μυθιστόρημα, γραμμένο τις παραμονές και υπό τη σκιά του επερχόμενου Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου, τοποθετείται στις παραμονές του Πρώτου Παγκοσμίου πολέμου και τελειώνει με τη σφαίρα που σκότωσε τον αρχιδούκα Φραγκίσκο Φερδινάνδο της Αυστρίας στο Σαράγεβο.

Οι ήρωες είναι οι αποσβολωμένοι θεατές της τραγωδίας τους, σύμβολα ενός παρακμιακού πολιτισμού που δεν μπορεί όμως να αντισταθεί στη διεγερτική χαρά ενός τελευταίου βαλς. Η πρόζα του Τσβάιχ, υπέροχη και εκλεπτυσμένη, μοιάζει με τα λείψανα αυτού του πολιτισμού που τον κατάπιε η τρέλα του 20ού αιώνα. Ο οίκτος παρουσιάζεται ως ένα επικίνδυνο συναίσθημα. Μια ημιπαράλυτη γυναίκα καταστρέφεται από τον πολύ οίκτο του περιβάλλοντός της – του πατέρα, του γιατρού της και του αρραβωνιαστικού της. [Εκδόσεις ‘Αγρα]

… Τα μάτια της καρφώθηκαν πάνω μου σκληρά, σα να θελαν να διαβάσουν τις σκέψεις μου. Δεν είχα καταφέρει να ξεγελάσω την ευαισθησία της που όλα τ αντιλαμβανόταν. Ήξερε πια πως αποτραβώντας το χέρι μου ήταν γιατί είχα βαρεθεί τα χάδια της και πως αυτό το βιαστικό φιλί δεν ήταν από έρωτα, μα από οίκτο.Αυτό στάθηκε το λάθος μου, εκείνες τις δυστυχισμένες μέρες. Ένα λάθος που δε διορθωνόταν, που απόμενε ασυχώρετο. Δε μπόρεσα να βρω την υπομονή και τη δύναμη να προσποιηθώ ως το τέλος. Μάταια επαναλάμβανα στον εαυτό μου: άστην να σ αγαπά, προσποιήσου, παίξε λίγο όλες αυτές τις οχτώ μέρες για να περισώσεις την περηφάνια της. Μην κάνεις τίποτα που να την αφήσει να υποθέσει ότι την ξεγελάς, ότι τη γέλασες διπλά μιλώντας της για το πώς θα γιατρευτεί γρήγορα, ενώ στα βάθη της ψυχής σου τρέμεις ολόκληρος απ το φόβο κι από τη ντροπή… [Εκδόσεις Αγγελάκη]

» Ο λογοτεχνικός περίπατος στον κήπο των συναισθημάτων και των συγκινήσεων έρχονται να κλονίσουν τον άνθρωπο του σήμερα ακόμα και αν ο Zweig μιλάει για τον άνθρωπο του χθες… θα νιώσετε το άγγιγμα του συγγραφέα πάνω σας, σαν ένα χέρι άλλοτε να σας χαστουκίζει και άλλοτε να σας χαϊδεύει» – culturenow.gr

«Τα ζητήματα που τίθενται από το συγγραφέα καθιστούν το έργο κλασικό, ενώ η ζωντανή αναπαράσταση του κόσμου των ιδεών και των συναισθημάτων με τη λιτή γραφή του κερδίζουν τον αναγνώστη.» – diastixo.gr

«Λίγοι συγγραφείς θα μπορούσαν να χειριστούν ένα θέμα σαν αυτό με τον τρόπο που το έκανε ο Τσβάιχ, του οποίου η εξαίσια, εκλεπτυσμένη πρόζα συνδυάζεται με τη διεισδυτική ματιά, όχι μόνον αποκαλύπτοντας τις γκρίζες ζώνες στο χαρακτήρα των ηρώων του, αλλά συνθέτοντας και το πορτρέτο μιας κοινωνίας που αφήνεται στο δηλητήριο του οίκτου που απλώνεται πάνω της σαν λεκές, λίγο πριν από την ολοκληρωτική της καταστροφή.» – Αγγελιοφόρος

«Το μυθιστόρημα παραείναι εκτενές, παραείναι μπαρόκ, παραείναι επαναληπτικό – και η καταστροφή του τέλους προβλέψιμη. Είναι ένα τυπικό μελόδραμα. Ομως πόσο συναρπαστικό, πόσο βαθύ είναι αυτό το μελόδραμα!» – Η Καθημερινή

«Η μαγεία και η κομψότητα του μυθιστορήματος, η μαγεία και η κομψότητα ενός κόσμου που θα εξαφανίσουν οι ναζί, «Ο κόσμος του χθες» όπως θα γράψει στην αυτοβιογραφία του και θα επισημάνει στη «Σκακιστική νουβέλα» για να αυτοκτονήσει λίγους μήνες μετά» – diavaseme.gr

«Με την προσήλωση που απαιτεί ο ιατρικός ορθολογισμός και με τη δεινότητα ενός καλού λογοτέχνη αναλύεται ένα καινοτόμο για την εποχή θέμα, αποτυπώνοντας όλα τα ψυχολογικά ξεσπάσματα των ηρώων του.’ – Athens Voice

«Ο «Επικίνδυνος οίκτος» είναι ένα πεσιμιστικό αλλά συναρπαστικό μυθιστόρημα» – Έθνος

«Το πιο συναρπαστικό βιβλίο που έχω διαβάσει… ένα πυρετικό, γοητευτικό μυθιστόρημα.» –  New York Review of Books

«Ένα μαγευτικό ανάγνωσμα, που θα κλονίσει τις ηθικές παραδοχές σας για το τι συνιστά ευθύνη του ατόμου, και μια ουσιαστική υπενθύμιση για τις δυνατότητες της καλής λογοτεχνίας.» –  The Guardian

«Μια σύνθετη, καθηλωτική, τρομακτικά αληθινή αλλά καθόλου ηθικολογική σπουδή στον συναισθηματικό εκβιασμό, στις διαβρωτικές, ακόμη και ψυχοφθόρες συνέπειες του οίκτου και στη διαπίστωση ότι «κανένα έγκλημα δεν ξεχνιέται, όσο βρίσκεται ακόμα στη συνείδησή μας».» – The FinanciaL Times

«Ένα πολύ δυνατό μυθιστόρημα… Αυτό που εντυπωσιάζει κυρίως είναι η ικανότητα του Τσβάιχ να μας κάνει να νιώσουμε τις βίαιες συναισθηματικές μεταστροφές όλων των προσώπων του έργου σαν να ήταν δικές μας. Μόνο ένας συγγραφέας με μεγάλη ευαισθησία θα μπορούσε να το πετύχει αυτό.» –  The Sunday Telegraph

«Αυτό είναι ο Τσβάιχ… Ένα φάντασμα τις λογοτεχνίας στο μυαλό του κάθε βιβλιόφιλου! Και μετά «έρχεται» μπροστά στα μάτια του αναγνώστη το ένα και μοναδικό του μυθιστόρημα, ο «Επικίνδυνος Οίκτος»…Η ανάγνωση του βιβλίου τελειώνει… Εικόνες σκοτεινές, αλλά και θελκτικές παράλληλα, χορεύουν στο μυαλό! Ένας Τσβάιχ μαγικός έχει κλονίσει για τα καλά την σκέψη» – left.gr

» παρ’ όλο ότι θα το κατέτασσα στην «ελαφρά» λογοτεχνία που διαβάζεται εύκολα, που ίσως να ήταν στα «ευπώλητα» της τότε εποχής, διακρίνεται από μια ευγένεια και ένα βάθος άγνωστο στη σημερινή λογοτεχνία του «ευπώλητου».» – ‘anagnostria’

«Herr Zweig presents this story with considerable skill, with compelling force…It is a good story.» – The New York Times

An unremittingly tense parable about emotional blackmail, this is a book which turns every reader into a fanatic» – The Economist

«it appears as the disquieting masterpiece it is. For all Zweig’s excursions and digressions, the narrative truly gallops along, with the psychological suspense of Hofmiller’s toxic pity and its outcome matched by the looming doom of crippled old Europe.» – The Independent

Σχετικά links: