Η Αφροδίτη με τη γούνα, Λεοπόλδος φον Ζάχερ – Μαζόχ

i-afroditi-me-t-gouna-eratoΟ Λέοπολντ Φον Ζάχερ-Μαζόχ όπως άλλωστε και ο Μαρκήσιος Ντε Σαντ πρόσθεσε στο λεξιλόγιό μας μια νέα λέξη: μαζοχισμός ή υποταγή μέσω της απόλαυσης του πόνου. «Η Αφροδίτη με τη γούνα» θεωρείται το κατ’ εξοχήν λογοτεχνικό του έργο και φαντάζει τόσο αληθινό όσο και επιβλητικά απλό γιατί ο συγγραφέας του ταυτίζεται απόλυτα με τον Σεβερίν, τον άντρα που ερωτεύθηκε «θανάσιμα» τη Βάντα φον Ντουνάγεφ, και την ικέτευσε να τον κάνει σκλάβο της. Το πώς εκείνος ξύπνησε το επικίνδυνο πάθος της για εξουσία, πως παγιδεύτηκε στο μοιραίο συμβόλαιο υποταγής, πως υποτάχτηκε κάτω απ’ το βάρβαρο μαστίγιό της και παραμερίστηκε όταν εκείνη δόθηκε σε κάποιον άλλον εραστή, αν και τον αγάπησε παράφορα, συνθέτει μια από τις πιο ασυνήθιστες ιστορίες που έχει να επιδείξει η λογοτεχνία. «Η Αφροδίτη με τη γούνα» είναι μια ειλικρινής και ανεπιτήδευτη παρουσίαση της σχέσης μεταξύ της ωμότητας και του έρωτα.

[Εκδόσεις Ερατώ]

Η Αφροδίτη με τη γούνα περιλαμβάνεται στον πρώτο τόμο του μυθιστορηματικού κύκλου πού είχε τον τίτλο «Το κληροδότημα του Κάιν». Στο έργο αυτό, η ιδιόρρυθμη συμπεριφορά του ήρωα Σεβερέν φόν Κουζίμσκι (Severin von Kusi-afroditi-m-t-gouna-patiemski) δίνει την αφορμή στον Κράφτ-Έμπινγκ να μιλήσει στο έργο του Psychopathia sexualis (1893) για τη μαζοχιστική διαστροφή.
Με τον όρο μαζοχισμό (Masochismus) η ψυχιατρική ορίζει τη σεξουαλική διαστροφή στην οποία η απόλαυση συνδέεται με τον πόνο και την ταπείνωση.

Ο Φρόυντ στο κείμενο του 1924 «Το οικονομικό πρόβλημα του μαζοχισμού» (Das okonomische Problem des Masochismus) αναλύει ευρύτερα την έννοια του μαζοχισμού από τούς σεξολόγους της εποχής του.
‘Όχι μόνον αναγνωρίζει στο μαζοχισμό στοιχεία της γενικότερης σεξουαλικής συμπεριφοράς, αλλά περιγράφει κάτω από το όνομα ηθικός μαζοχισμός εκείνες τις μορφές όπου το υποκείμενο, εξαιτίας ενός ασυνείδητου συναισθήματος ενοχής, τίθεται σε θέση «θύματος», χωρίς να αναμένει καμιά σεξουαλική ικανοποίηση από την τοποθέτηση αυτή. Θα πρέπει εδώ να σημειωθεί η θέση του Φρόυντ για τον γυναικείο μαζοχισμό, τον όποιο ορίζει ως «έκφραση της ουσίας της θηλυκότητας». Και δεν είναι διόλου παράδοξο ότι στα πλαίσια της ετεροφυλοφιλικής θεωρίας, ο Φρόυντ εννοεί τον γυναικείο μαζοχισμό ως «ενύπαρκτη δυνατότητα σε κάθε ανθρώπινο όν». […] (Από την έκδοση)

«Ανήκουμε στο κείμενο, γράφουμε πάντα για ένα κείμενο που του ανήκουμε.

Το σχόλιο μου για το κείμενο του Λεοπόλδου φον Ζάχερ-Μαζόχ, που το προσαρτώ στο τέλος αυτής της μετάφρασής του στα ελληνικά από τη Μυρτώ Ρήγου, ανήκει. Ανήκει ωστόσο και στην ιδιωτική μου ζωή: στην ένταση η οποία παραδίδεται σε σημασία.

Το σχόλιο αυτό είναι η καταγραφή της σχέσης που με την «Αφροδίτη με τη γούνα» πριν ακόμη τη διαβάσω. Μιας εμπειρικής σχέσης, που τώρα περνά στο χαρτί. Είναι όμως και ο οδηγός μου, που μου επιτρέπει τώρα, μετά την ανάγνωση, να ξαναπερνώ, μέσα από τις γραμμές του έργου, εκείνες τις επικίνδυνες ζώνες όπου ελλοχεύει η απειλή, ίδια για τον ήρωα της «Αφροδίτης με τη γούνα» και για μένα.» – Γιώργος Βέλτσος

[Εκδόσεις Πατάκη]


«Αντιστρέφοντας τους όρους της ηδονής , ο Σεβερέν επιτίθεται στη νόρμα της κανονικότητας και, μολονότι ρισκάρει να χάσει την αγάπη της Βάντα, παρά ταύτα τολμά.» – ο αναγνώστης

«Η αφέντρα κι ο σκλάβος. Το γνωστότερο έργο του ανθρώπου από τον οποίο προήλθε ο όρος μαζοχισμός δεν είναι σκληρό ούτε έχει την παραμικρή σχέση με την πορνογραφία, όπως λαθεμένα πιστεύουν πολλοί. Αντίθετα, είναι ένα κείμενο υπέρμετρα ρομαντικό, κι ίσως σ’ αυτόν το «νοσηρό» ρομαντισμό που το διακρίνει να οφείλει τη διαχρονική γοητεία του.» – Athens Voice

«This is a passionate and powerful portrayal of one man’s struggle to enlighten and instruct himself and others in the realm of desire.» – Penguin Random House

«A timeless volume, highly recommended for bed-sitting aesthetes everywhere.» – Independent Publisher


Σχετικά links: