Ο πότης, Hans Fallada

o-potisΔεκαετία του ’30. Ο Έρβιν και η Μάγδα Ζόμερ ζουν μια ήσυχη, ευτυχισμένη οικογενειακή ζωή. Όλα όμως ανατρέπονται, όταν η επιχείρησή τους παίρνει την κάτω βόλτα, μετά την αποχώρηση της δραστήριας και δυναμικής Μάγδας. Η δυσμενής αυτή εξέλιξη κλονίζει τον γάμο τους συθέμελα και τελικά συνθλίβει τον Έρβιν, ο οποίος γυρίζει την πλάτη στην πραγματικότητα και καταφεύγει στο ποτό. Το αλκοόλ αμβλύνει ένα αίσθημα αδυναμίας που τον κατέτρυχε ανέκαθεν, του προσφέρει διαφυγή από την πεζή, απονεκρωμένη καθημερινότητα, που ασφυκτιά μέσα σ’ ένα σύστημα άτεγκτων γερμανικών κανόνων, και του αποκαλύπτει την απόλαυση που μπορεί να προσφέρει το ανοιξιάτικο ξύπνημα της φύσης αλλά και της καταπιεσμένης του σεξουαλικότητας. Παρασυρμένος από τη μέθη που του προκαλεί η ανακάλυψη πρωτόγνωρων εμπειριών, παραπαίοντας ανάμεσα στην ενοχή που συνεπάγεται η απώλεια της αστικής αξιοπρέπειας και στην ηδονή που νιώθει τσαλαπατώντας την, αποξενώνεται από το οικογενειακό και κοινωνικό του περιβάλλον· έρμαιο πλέον ενός ανεξέλεγκτου αλκοολισμού, θύμα των ανθρώπων του υποκόσμου που συναναστρέφεται, συλλαμβάνεται λόγω παραβατικής συμπεριφοράς και φυλακίζεται σε άσυλο.
Περιγράφοντας τις ψυχικές μεταπτώσεις του ήρωα, ο συγγραφέας σκηνοθετεί με δεξιοτεχνία τη συνάντηση του τραγικού με το κωμικό, με φόντο το ζοφερό άσυλο, μικρογραφία μιας κοινωνίας που βυθίζεται στη φρίκη του Ναζισμού.

«Το μυθιστόρημα «Ο πότης» άρχισε να γράφεται το 1944, κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού του συγγραφέα σε ναζιστικό ίδρυμα λόγω αλκοολισμού και παραβατικής συμπεριφοράς, και εκδόθηκε το 1950. Με τις εμπνευσμένες προσωπογραφίες εγκληματιών και ψυχασθενών (οι οποίες, αν ήταν εικαστικά έργα, θα αποτελούσαν χαρακτηριστικά δείγματα του γερμανικού εξπρεσιονισμού), με τις περιγραφές ομοφυλοφιλικών ερώτων και τη ρεαλιστική αναπαράσταση των συνθηκών διαβίωσης, που δεν άφηναν καμιά αμφιβολία για την πρόθεση των Αρχών να οδηγήσουν τους τροφίμους σε αργό θάνατο, συνιστούσε μια πρωτοφανή παρέκκλιση από την επίσημη πολιτική στον τομέα της λογοτεχνικής παραγωγής».
(από το Επίμετρο της έκδοσης) [Εκδόσεις Κίχλη]


‘Το χρονικό μιας ζωής και ενός έθνους που φυλλορρόησαν μέχρις εσχάτων.» – Ελευθεροτυπία

«η ραγδαία κάθοδος ενός ανθρώπου στο σκοτεινό βασίλειο της σκληρότητας, της αναλγησίας, της απελπισίας, της αρρώστιας και του αυτοοικτιρμού και τελικά η παραίτηση από τα πάντα, η οποία διαλύει τη ζωή του.» – Το Βήμα

«το αριστουργηματικό βιβλίο μιας τριπλής αδυναμίας: αδυναμίας του συγγραφέα, αδυναμίας του ατόμου, αδυναμίας ολόκληρης της κοινωνίας» – evrytanika.gr

«Η πυρετική γραφή και οι γκροτέσκο υπερβολές μάς υποχρεώνουν να θεωρήσουμε το έργο του Φάλαντα ένα αφηγηματικό «διαμάντι» του γερμανικού εξπρεσιονισμού.» – Η Καθημερινή 

«Αν ο Πότης αποτελεί την απόλυτη μυθοπλασία της αλκοολικής εξάρτησης, την ίδια στιγμή το μπουκάλι μοιάζει να αδειάζει και να ξαναγεμίζει με κάτι εντελώς διαφορετικό, χωρίς ίχνος αλκοόλ: τον τρόπο με τον οποίο ένας άνθρωπος απελπίζεται από την αίσθηση μειονεξίας, διολισθαίνει από την κανονικότητα, αναζητάει ψεύτικο καταφύγιο, αποδέχεται τον ετεροκαθορισμό, απαρνιέται τη ζωή, βυθίζεται ολοένα στην αρνητικότητα, κατεβαίνει, κατεβαίνει κάτω, πολύ κάτω, και μαθαίνει να ζει εκεί ακριβώς, ως το απόλυτο τίποτα.» – Πανδοχείο

«Ο Φάλλαντα θα κατορθώσει με τον Πότη να αποκαλύψει τους μηχανισμούς μέσω των οποίων η ολοκληρωτική ιδεολογία εμποτίζει το ασυνείδητο, θα αναδείξει πόσο μικρή είναι η απόσταση που χωρίζει το καλό από το κακό, πόσον «ανεπαισθήτως» μπορεί να γλιστρήσει κανείς στην αυτοεξάλειψη» – ο αναγνώστης

«Εξαιρετικό μυθιστόρημα, το οποίο ισορροπεί συνέχεια μεταξύ τραγωδίας και κωμωδίας γεμάτο με μαύρο χιούμορ και αυτοσαρκασμό. Τοιχογραφία και διεισδυτικότατο ψυχολογικό πορτρέτο μιας κοινωνίας που στηρίζεται στη δύναμη και στην πειθαρχία» – Librofilo

«This is an heroic book, brave, fearless and honest. It is necessary reading.» – The Sunday Times

«Genuinely tragic and beautiful…[Fallada’s] perfectly horrifying, horrifyingly perfect novel is the story of himself rejected by society and returning the insult.» – New Statesmen


Σχετικά links: