Ουζερί Τσιτσάνης, Γιώργος Σκαμπαρδώνης

ouzerii-tsitsanisΘεσσαλονίκη, πρώτο τρίμηνο του ’43. Κατοχή, αντίσταση, εβραϊκά γκέτο. Κατασκοπία, ένας κυνηγημένος έρωτας, ΕΑΜ, ταγματασφαλίτες, μουλωχτοί σκοτωμοί, πείνα, εξωφρενικά γλέντια. Μάχη του Στάλιγκραντ, κρίσιμη καμπή του πολέμου. Απ’ τον παλιό Σταθμό Θεσσαλονίκης ξεκινούν τα πρώτα τρένα για το Άουσβιτς. Το «Ουζερί Τσιτσάνης», Παύλου Μελά 22 δουλεύει στο κέντρο της κατεχόμενης πόλης, στο μάτι του κυκλώνα. Κι ο Βασίλης Τσιτσάνης, 28 χρονών τότε, μέσα σ’ όλον αυτόν τον εφιάλτη, ίσως κι εξαιτίας του, συνθέτει τα καλύτερα τραγούδια του. Γράφει: «Όποιος γεννιέται μερακλής, δεν ξέρει τι να κάνει» [Εκδόσεις Κέδρος]

Γεννήθηκα το 1953 στη Θεσσαλονίκη. Μεγάλωσα μεταξύ Χαριλάου και Βούλγαρη, δίπλα στη γειτονιά όπου μεγάλωσε και η Ζωή Σαμαρά, γυναίκα του Τσιτσάνη κι όπου για ένα διάστημα έζησε κι ο συνθέτης. Περπατώ ακόμα στα ίδια χώματα. Μια Συννεφιασμένη Κυριακή του 1993 μου γίνεται έμμονη ιδέα να μπω, για λίγες σελίδες, στην ψυχή του κουνιάδου του Βασίλη Τσιτσάνη, Αντρέα Σαμαρά, με τον οποίο ο συνθέτης ανοίγει το 1942 ένα ουζερί, στην οδό Παύλου Μελά 22, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης – δεν ζούσα τότε για να είμαι στην παρέα τους: μέρες γερμανικής κατοχής, αντίστασης, εμφυλίου, εξόντωσης των Εβραίων, πείνας και μέσα σ’ όλα αυτά ο Τσιτσάνης να γράφει τα καλύτερα τραγούδια του. Το «Ουζερί Τσιτσάνης» δουλεύει ακριβώς στο μάτι της καταιγίδας, κόντρα και ταυτόχρονα έξω απ’ αυτήν και συνεχίζει, μετά τη φυγή του συνθέτη στην Αθήνα το ’46, να ζει θρυλικά μέσα στο μυαλό μου, σε διάφορες παραλλαγές. Η ιστορία, επομένως, που ακολουθεί είναι τόσο πραγματική και τόσο φανταστική όσο κι ο τεκές του Σιδέρη και τα περιγιάλια της Παραγουάης του Τσιτσάνη – της δικής του Παραγουάης… Γ. Σ.  [Εκδόσεις Πατάκη]


«ένα εξαίσιο χρονικό της Θεσσαλονίκης εκείνης της εποχής.» – diastixo.gr

«Στο Ουζερί Τσιτσάνης, ένα ιστορικό μυθιστόρημα σε ανελέητο ενεστώτα, όλα κινούνται μέσα στην αγριότητα της Ιστορίας, ενώ τα φρικώδη δρώμενα αντιδιαστέλλονται στην εσωτερίκευση του πόνου που βρίσκει λύτρωση στα ρεμπέτικα τραγούδια του Τσιτσάνη. Ο Σκαμπαρδώνης έγραψε ένα σκληρό μυθιστόρημα όπου αναπαριστά με αξιοθαύμαστο τρόπο ένα κομμάτι της ιστορίας της γενέτειράς του.» – Το Βήμα (2002) [πηγή: Πρωτοπορία]

«δημιουργεί μια ιστορία γοητευτική γύρω από ένα όχι και τόσο μακρινό παρελθόν και καταφέρνει να ενεργοποιήσει το ενδιαφέρον όλων μας, με συνέπεια, σεβασμό και γλαφυρότητα, για όλα όσα όρισαν εκείνη την εποχή.» – culturenow.gr

«μία από τις καλύτερες τοπιογραφίες της Θεσσαλονίκης, αλλά και μια επιτομή της σχέσης του Τσιτσάνη με τη Θεσσαλονίκη, στα χρόνια της ναζιστικής Κατοχής, περίοδο που έγραψε μερικά από τα καλύτερα τραγούδια του.» – THINK FREE

«Το βιβλίο του Σκαμπαρδώνη, ήρθε τότε να φωτίσει, όχι μόνο μία σημαντική «στιγμή» του Βασίλη Τσιτσάνη…  αλλά και να ανασυστήσει μια ολόκληρη εποχή.» – The TOC


Σχετικά links: