Στου διαόλου τη μάνα, Αντόνιο Λόμπο Αντούνες

stou-dialou-ti-manaΤο Στου διαόλου τη μάνα είναι μια τολμηρή εξερεύνηση της ανθρώπινης ψυχής, ένας χειμαρρώδης «μεθυσμένος» μονόλογος, με αποδέκτη μια άγνωστη γυναίκα που ο αφηγητής συναντά σε κάποιο μπαρ και μοιράζεται μαζί της τον εφιάλτη της Αγκόλας. Καθώς η νύχτα προχωρά και τα δυνατά ποτά μπερδεύονται, η αφήγηση γίνεται ολοένα πιο βίαιη και ποιητική, καταργώντας τα όρια του χώρου και του χρόνου.

Το «Στου διαόλου τη μάνα» μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες.

«Να ‘μαστε λοιπόν, αμετάκλητα μόνοι στο κατάστρωμα ενός κρεβατιού χωρίς πυξίδα, να τραμπαλιζόμαστε πάνω στο χαλί του δωματίου σαν σε διστακτική σχεδία. Κατά κάποιον τρόπο είμαστε ακόμη στην Αγκόλα, εσείς κι εγώ, ξέρετε, και κάνω έρωτα μαζί σας όπως στην καλύβα της σανζάλα Μακάου της θείας Τερέζας, μιας χοντρής μαύρης, μητρικής και σοφής, που με υποδεχόταν στο αχυρένιο στρώμα με την απαλή ηδυπάθεια ματρόνας (…)

Το κίμπο της θείας Τερέζας, κυκλωμένο από τη γλυκιά μυρωδιά από τα δενδρύλλια χασίς και καπνού, είναι ίσως το μοναδικό μέρος όπου ο πόλεμος δεν κατάφερε να εισβάλει με τη μολυσματική και σκληρή του οσμή. Εξαπλώθηκε στην Αγκόλα, στη θυσιασμένη κόκκινη γη της Αγκόλας, έφτασε στην Πορτογαλία ακτοπλοϊκώς με τα πλοία των στρατιωτών που επέστρεφαν, αποπροσανατολισμένοι και ζαλισμένοι, από μια κόλαση μπαρουτιού, τρύπωσε στην ταπεινή μου πόλη που οι κύριοι της Λισαβόνας μασκάρεψαν με ψεύτικα λούσα από χαρτόνι, τον συνάντησα ξαπλωμένο στην κούνια της κόρης μου σαν γάτα, να με κοιτάζει με λοξά μάτια μοχθηρίας (…)

Γι’ αυτό, σας παρακαλώ, πλησιάστε προς εμένα, μυρίστε τη λακκούβα μου στο στρώμα, χαϊδέψτε τα μαλλιά μου σαν να νιώθετε για μένα την απαλή και διψασμένη βία μιας αληθινής τρυφερότητας, διώξτε έξω στο διάδρομο τη μολυσματική, μισητή και σκληρή οσμή του πολέμου και φτιάξτε μια διάφανη παιδική γαλήνη για τα συντετριμμένα κορμιά μας.»

Το 1971, ο Ανιόνιο Λόμπο Αντούνες βρέθηκε στην Αγκόλα υπηρετώντας τη θητεία του στον πορτογαλικό στρατό. Οι εμπειρίες που αποκόμισε ως στρατιωτικός γιατρός την περίοδο του αποικιακού πολέμου, αποτυπώνονται στα πρώτα μυθιστορήματα ενός πλούσιου έργου που τον καθιέρωσε ως έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους Ευρωπαίους συγγραφείς.

«ένα έργο τεράστιας δύναμης, ανυπέρβλητης έμπνευσης και αδιαμφισβήτητης αλήθειας. Ένα έργο γραμμένο με κότσια, αίμα και ψυχοθεραπευτική αξία.» – evrytanika.gr

«η ανθρώπινη αντίδραση στην τραγική φάρσα του πολέμου, στην καθολική αιμορραγία του νοήματος, δεν είναι άλλη απ’ το γέλιο – παροξυσμικό, ακατάσχετο και μεταδοτικό, επιβεβαιώνει την ακύρωση κάθε ηθικού νόμου χωρίς ακριβώς να εγκαταλείπεται σε αυτήν.» – Ελευθεροτυπία

«Ένα εικονοκλαστικό μυθιστόρημα, μια “κλινική” περιγραφή του πολέμου και μια σαρωτική σάτιρα που εξηγεί γιατί η Επανάσταση των Γαριφάλων ξεκίνησε μέσα από τη λάσπη της Αγκόλας.» – Libération [πηγή: superiorbooks.gr]

«… culminates not in a trendy dejection but in the possibility that we can still provide sanctuary for one another, that storytelling can save lives, that a lyrical consciousness is capable of lasting beauty. This Portuguese genius has seen too much, indeed, but in giving witness to the wasteland he has given us wonderful gifts.» – The Daily Beast

«An early novel by a great Portuguese writer manages to thrill despite the foulness of its vision» – The Guardian

«Lobo Antunes crafts a story that often reads like poetry, delivering a message as relevant today as it was 30 years ago.” –  Financial Times

«the pleasure of reading is in the repeated shocks of the unpredictable, whether found in flashy arm-twists of plot or, far less often, in an entirely original turn of mind.» – Los Angeles Times

«He conveys, like little else I’ve read, how the emotional scars of combat never fully disappear.» – The Independent

Σχετικά links: