Το κόκκινο και το μαύρο, Stendhal

to-kokkino-k-t-mauro-papyros«Πολύ μικρός, είχε στιγμές γεμάτες από έκσταση. Τότε σκεπτόταν με ηδονή πως κάποια μέρα θα παρουσιαζόταν στις ωραίες γυναίκες του Παρισιού, θα έκανε να τον προσέξουν με κάποια παράξενη πράξη. Και γιατί να μην τον αγαπήσει κάποια απ’ αυτές, όπως ο Βοναπάρτης, φτωχός ακόμα, αγαπήθηκε από την περίφημη κυρία ντε Μπωαρνέ; Από χρόνια ο Ιουλιανός δεν μπορούσε να περάσει ούτε μία ώρα ίσως της ζωής του χωρίς να συλλογιστεί πως ο Βοναπάρτης, ένας άσημος και φτωχός υπολοχαγός, κατάφερε να κατακτήσει όλον τον κόσμο με το σπαθί του.»

Ο Ιουλιανός Σορέλ, γιος ξυλουργού απ’ το Βερριέρ, άνθρωπος ευαίσθητος όσο και φιλόδοξος, απεχθάνεται (όπως ο δημιουργός του, ο Σταντάλ) τη γαλλική επαρχία και αναζήτα την τύχη του στην υψηλή κοινωνία του Παρισιού, για να καταλήξει τέλος στη λαιμητόμο, θα μπορούσε ίσως να είχε μεγαλουργήσει στα στρατεύματα του Ναπολέοντα (το κόκκινο), θρεμμένος καθώς ήταν με τα ιδανικά της δημοκρατίας. Σε μιαν εποχή, ωστόσο, που μόνον η Εκκλησία (το μαύρο) παρέχει σ’ έναν φτωχό και ταπεινής καταγωγής νέο τις δυνατότητες για κοινωνική αναρρίχηση, ο Σορέλ δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει κάθε μέσο, ακόμη και τον έρωτα, για να πετύχει. Μέσα από την ιστορία του Ιουλιανού Σορέλ, που συμπυκνώνει στο πρόσωπό του όλες τις αντιφάσεις της εποχής του, το πραγματικό πάθος με την υποκρισία, το υπερήφανο ήθος του επαναστάτη με την ευελιξία του τυχοδιώκτη, ο Σταντάλ σκηνοθετεί τη γαλλική κοινωνία την εποχή της Παλινάρθωσης (1814-1830). [Βιβλιοπωλείον της Εστίας]

«Επιτομή του ρεαλιστικού μυθιστορήματος, έργο σταθμός στην ιστορία της γαλλικής αλλά και της παγκόσμιας λογοτεχνίας, το Κόκκινο και το Μαύρο είναι η ιστορία του Ζυλιέν Σορέλ, ενός νεαρού ονειροπόλου από την επαρχία, που γεμάτος θαυμασμό για τα ιδεώδη του Ναπολέοντα θέτει στόχο του να ξεφύγει από τα δεσμά της φτωχής του καταγωγής και να κατακτήσει την καταξίωση και τον πλούτο στην παρακμιακή γαλλική κοινωνία της Παλινόρθωσης των Βουρβόνων.

Ευφυής και φιλόδοξος, ιδεαλιστής και μέγας υποκριτής, φύση επαναστατική και στυγνός οπορτουνιστής, θα χτίσει τη θριαμβευτική του καριέρα εκμεταλλευόμενος στο έπακρο τον κώδικα της κοινωνικής υποκρισίας ώστε από την ταπεινή επαρχιακή Βεριέρ να βρεθεί στα σαλόνια του Παρισιού, κατακτώντας την καρδιά της όμορφης και ευγενικής κυρίας ντε Ρενάλ, συζύγου του πρώτου εργοδότη του, και ύστερα της αριστοκρατικής και αλαζονικής Ματθίλδης. Όσο όμως μετεωρική είναι η άνοδός του τόσο απότομη και σκληρή θα είναι η πτώση του.

Ο άνεμος της Ιστορίας που πνέει στο έργο, η γοργή ροή της αφήγησης, η ψυχολογική εμβάθυνση στους εμβληματικούς χαρακτήρες, που πλάθονται σαν πρόσωπα με σάρκα και οστά, η σύνδεση τους ηρώων με τον κοινωνικό τους περίγυρο, η ζωντανή απεικόνιση ενός ολόκληρου κόσμου σε όλες τις πτυχές του, καθιστούν το Κόκκινο και το Μαύρο μια ανεπανάληπτη αναγνωστική εμπειρία αλλά και ένα μέσο μύησης στη μεγάλη τέχνη του μυθιστορήματος.» [Πάπυρος]

«Ένα μυθιστόρημα είναι ένας καθρέφτης που τον περνούν από έναν κεντρικό δρόμο. Πότε αντανακλά το γαλάζιο του ουρανού, πότε τις λάσπες στις λακκούβες του δρόμου». Μ’ αυτά τα λόγια ο συγγραφέας παρουσιάζει τη διεισδυτική και καυστική ματιά του πάνω στα ήθη της γαλλικής επαρχίας, αλλά και των παρισινών σαλονιών, στα χρόνια της Παλινόρθωσης.
Ο ήρωά του, ο Ζυλιέν Σορέλ, ευαίσθητος, φιλόδοξος και γεμάτος πάθος νεαρός ιεροσπουδαστής, προσπαθώντας να αναρριχηθεί στην υψηλή κοινωνία έρχεται αντιμέτωπος με την υποκρισία και τις μηχανορραφίες των ευγενών αλλά και του κλήρου. Οι έρωτες και οι συγκρούσεις που βιώνει αναδεικνύουν τη φλογερή ιδιοσυγκρασία του επαναστάτη, ενώ η κυνική ματιά του απογυμνώνει την εποχή του αφήνοντας να διαφανεί κάτω από την ψεύτικη λάμψη η παρακμή και η φθορά της.
Το «Κόκκινο και το μαύρο» έχει χαρακτηριστεί ως το σπουδαιότερο μυθιστόρημα του 19ου αιώνα.» [Ελευθεροτυπία]

«Κεντημένο στη λεπτομέρεια, ακτινογραφεί τη γαλλική κοινωνία του 19ου αιώνα. Βιβλίο-επιτομή του ρεαλισμού, από αυτά που σπάνια γράφονται σήμερα.» – Athens Voice

«Aπό τα βιβλία που τα διαβάζεις και φουσκώνουν τα πνευμόνια σου από τους χυμούς και την πραγματική νοηματοδότηση της υψηλής λογοτεχνί» – LIFO

«Η ιστορία που διατρέχει ολόκληρο το έργο, η ψυχολογική ανάλυση των χαρακτήρων, τα πρόσωπα που φαντάζουν ζωντανά, η γρήγορη ροή και η εναλλαγή που χρησιμοποιεί ο Σταντάλ δικαιώνουν την κατάταξη του μυθιστορήματος στα κορυφαία του 19ου αιώνα, μια εξαιρετική πραγματεία για την «κοινωνική επιτυχία», επίκαιρη όσο ποτέ άλλοτε και σήμερα.» – inred

«Στις σελίδες του περιγράφεται ατόφια η ματαιότητα κάθε υποτιθέμενης κοινωνικής και πολιτικής ανατροπής. Ο ανταγωνισμός βαθαίνει. Αλλάζει ο μονάρχης, αλλά ο απολυταρχισμός παραμένει, είτε βαφτίζεται δημοκρατία, είτε παλινόρθωση, αριστοκρατία, κομμουνισμός, οτιδήποτε.» – Diavaseme.gr

Σχετικά links: