Το μαγικό βουνό, Τόμας Μαν

magiko-vouno-ex[…]Ο νεαρός Χανς Κάστορπ, από την εμπορική πόλη του Αμβούργου, καταφτάνει, για μιαν επίσκεψη τριών εβδομάδων στον άρρωστο εξάδελφό του Γιόαχιμ Τσίμσεν, σ’ ένα σανατόριο της Ελβετίας, που η διεθνής ατμόσφαιρά του βρίσκεται σε μαγεύουσα αντίθεση με το συνηθισμένο βορειογερμανικό περιβάλλον. Συνηθισμένος να ζει στην πεδιάδα, αισθάνεται, ξαφνικά, μεταφυτευμένος στην αραιά ατμόσφαιρα των ψηλών βουνών, -σ’ ένα κλίμα που δε θεραπεύει μόνο τον ασθενή, παρά κάνει και την υπολανθάνουσα, στον υγιή, ασθένεια να ξεσπάσει. Τελικά ο τρόπος της αποξενωμένης ζωής «Αυτών εκεί πάνω», η ζωή-θάνατος των ζωντανών-νεκρών στην «μόνη αληθινά πατρίδα», στον «Άδη του ύψους», τον μαγεύει τοξινωτικά, έτσι που η διαμονή των τριών αρχικών εβδομάδων ανάμεσα στον, πέρα από την ζωή και τον χρόνο, εκείνο κόσμο, θα μπορούσε να γίνει παντοτινή αν δεν ακουγότανε μια τρομαχτική οικουμενική βροντή (ο μεγάλος πόλεμος), που τον περιόρισε σε μια διαμονή εφτά χρόνων, ξυπνώντας τον ήρωα από την αποκτήνωση της μυστικιστικής του έκστασης. […] [Εκδόσεις Δίφρος]

«Μια επίσκεψη στο σανατόριο «Μπέργκχοφ» της Ελβετίας στοίχισε στον Χανς Κάστορπ επτά χρόνια διαμονής σ’ αυτό. Ένας ανεκπλήρωτος έρωτας τον ξέκοψε από τη ζωή της πεδιάδας και τον καθήλωσε εκεί ψηλά, στο Μαγικό βουνό, στην απομονωμένη κοινωνία των ασθενών. Έρμαιο της αδράνειας και αιχμάλωτος της συνήθειας, έφτασε να ζει σε μια «οργιαστική μορφή ελευθερίας». Κανένας δε ρωτούσε γι’ αυτόν και για κανένα δε ρωτούσε εκείνος.

Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί το νεαρό ήρωα, απλοϊκό και στεγνό από γνώσεις, για να περάσει έναν πλούτο φιλοσοφικών και επιστημονικών ιδεών μέσα από τις ατέρμονες συζητήσεις των αντικρουόμενων δασκάλων του, Νάφτα και Σετεμπρίνι, και κλείνει το μύθο του με το κορυφαίο μήνυμα, το μήνυμα της αγάπης.» [Εκδόσεις Ζαζαρόπουλος Σ.Ι.]

«Τι μπορώ τώρα να σας πω για το βιβλίο και για το πώς μπορεί καλύτερα να το διαβάσει κανείς; Θα αρχίσω με την αλαζονική απαίτηση να μην το διαβάσετε μία φορά, αλλά δύο. Μια απαίτηση που δεν χρειάζεται βέβαια να ικανοποιηθεί, αν κάποιος έχει ήδη βαρεθεί με την πρώτη ανάγνωση. Ένα έργο τέχνης δεν πρέπει να αποτελεί καθήκον, ούτε προσπάθεια· δεν πρέπει να το αναλαμβάνει κανείς παρά τη θέλησή του. Ο στόχος του είναι να παρέχει ευχαρίστηση, να ψυχαγωγεί και να αναζωογονεί. Αν δεν έχει αυτά τα αποτελέσματα σε κάποιον αναγνώστη, αυτός πρέπει να το παρατήσει και να στραφεί σε κάτι άλλο. Αν όμως έχετε διαβάσει το Μαγικό βουνό μία φορά, σας συνιστώ να το διαβάσετε και μια δεύτερη. Ο τρόπος με τον οποίο έχει συντεθεί το βιβλίο έχει αποτέλεσμα η απόλαυση του αναγνώστη από τη δεύτερη ανάγνωση να είναι βαθύτερη. Ακριβώς όπως και στη μουσική χρειάζεται κανείς να γνωρίζει ένα κομμάτι για να το ευχαριστηθεί όπως πρέπει, χρησιμοποίησα επίτηδες τη λέξη «συντεθεί» αναφερόμενος στη συγγραφή ενός βιβλίου. Το εννοώ με την έννοια με την οποία συνηθέστερα τη χρησιμοποιούμε προκειμένου για τη μουσική. Διότι η μουσική είχε ανέκαθεν μια ισχυρή διαπλασματική επίδραση στο συγγραφικό μου ύφος. Οι συγγραφείς πολύ συχνά είναι «πραγματικά» κάτι άλλο: είναι μετεμφυτευμένοι ζωγράφοι ή γλύπτες ή αρχιτέκτονες ή οτιδήποτε. Για μένα το μυθιστόρημα ήταν πάντα σαν μια συμφωνία, ένα έργο αντίστιξης, ένα θεματικό οικοδόμημα· η ιδέα του μουσικού μοτίβου παίζει σημαντικό ρόλο σε αυτό.
Διάφοροι έχουν επισημάνει την επιρροή της μουσικής του Βάγκνερ στο έργο μου. Οπωσδήποτε δεν αρνούμαι την επιρροή αυτή. Συγκεκριμένα ακολούθησα τον Βάγκνερ στη χρήση του Leitmotiv, το οποίο μετέφερα στο χώρο της γλώσσας. Όχι όπως το μεταχειρίστηκαν ο Τολστόι και ο Ζολά, ή όπως το χρησιμοποίησα και εγώ ο ίδιος στους Μπούντενμπρουκς, νατουραλιστικά και ως μέσο χαρακτηρισμού – σαν να λέμε μηχανικά. Προσπάθησα να το χρησιμοποιήσω με τη μουσική του έννοια. Οι πρώτες μου τέτοιες απόπειρες ήταν στον Τόνιο Κρέγκερ. Αλλά η τεχνική που χρησιμοποίησα εκεί εμφανίζεται πολύ πιο ανεπτυγμένη στο Μαγικό βουνό χρησιμοποιείται με έναν πολύ περισσότερο περίπλοκο τρόπο, που διαποτίζει τα πάντα. — Τόμας Μαν, «Πώς γράφτηκε το Μαγικό βουνό» [Εκδόσεις Εξάντας]

Στα 100 βιβλία του Αιώνα της Le Monde.

» ο αναγνώστης που ξανοίγεται στο Μαγικό βουνό θα συναντήσει ένα μυθιστόρημα υψηλής κι εκλεπτυσμένης σοβαρότητας, και σε τελευταία ανάλυση ένα έργο μεγάλου πάθους, διανοητικού και συναισθηματικού.[…]» -Harold Bloom [πηγή: ofisofi]

«Πολλοί θεωρούν (το Μαγικό Βουνό) ως την πιο ολοκληρωμένη εισαγωγή στον πολιτισμό μας. Στο μυθιστόρημα αυτό προαναγγέλλονται και εξετάζονται όλα τα θέματα που εξακολουθούν να τροφοδοτούν ως σήμερα τους προβληματισμούς μας» – Ίταλο Καλβίνο

«σου συμβαίνουν παράξενα πράγματα. Ανεβάζεις δέκατα. Ο χρόνος κυλάει διαφορετικά. Οι άνθρωποι γύρω σου κινούνται αλλιώς. Ο καθένας θα μπορούσε να ενσαρκώσει ένα από τα πρόσωπα του βιβλίου. Η ζωή γίνεται ένα σκηνικό. Το βιβλίο ένα έργο που παίζεται μπροστά σου. Το «Μαγικό βουνό» του Τόμας Μαν συγκεντρώνει όλες αυτές τις ιδιότητες.’ – Περί λογοτεχνίας και άλλων δαιμονίων

«a modernist classic, a traditional bildungsroman, a comedy of manners, an allegory of pre-war bourgeois Europe, and – perhaps most importantly this time of year – the ideal book to keep you company on the long winter nights… simply one of the greatest novels ever written.» – The Guardian

«The reader looks in vain through The Magic Mountain for the docketed views and pat opinions of Thomas Mann. That in itself, considering the subject and the nature of the book, is a signal and grateful achievement. What he finds instead, is the extraordinary spiritual, mental and physical adventures of Hans Castorp.» – The New York Times review, May 1927

“[The Magic Mountain] is one of those works that changed the shape and possibilities of European literature. It is a masterwork, unlike any other. It is also, if we learn to read it on its own terms, a delight, comic and profound, a new form of language, a new way of seeing.” – A. S. Byatt (English edition)

«This is perhaps a mountain of a book that can be categorized as a spectacular piece of literature. You know, sometimes, a grandiose book would appear, and it is grand and spectacular, not simple because of its size, but because it is a magnificent tour de force in all respects.» – blogcritics

«The Magic Mountain is not a traditional late-19th Century narrative but an acute analysis of human beings under threat of death. Mann might be thought of as a kind of philosopher-jeweler who looks at his characters and their situation as though he were examining a faceted gem.» – Chicago Tribune

«Mann is Germany’s outstanding modern classic, a decadent representative of the tradition of Goethe and Schiller. With his famous irony, he was up there with Schopenhauer, Nietzsche and Freud, holding together the modern world with a love of art and imagination to compensate for the emptiness left by social and religious collapse.» – The Independent

Σχετικά links: