Το σιδερένιο τακούνι, Τζακ Λόντον

tosidereniotakouniΤο «Σιδερένιο τακούνι» είναι το σκληρό όνομα που δίνει ο Τζακ Λόντον στην Πλουτοκρατία. Το βιβλίο του με αυτόν τον τίτλο κυκλοφόρησε το 1907 και μας περιγράφει τον πόλεμο που θα ξεσπάσει μια μέρα -αν οι κακές μοίρες το επιτρέψουν- ανάμεσα στην Πλουτοκρατία και το Λαό. Αλίμονο! Ο Τζακ Λόντον είχε εκείνη την ιδιαίτερη μεγαλοφυΐα που προβλέπει όσα ο όχλος δεν μπορεί να διακρίνει και κατείχε μια ειδική γνώση που του επέτρεπε να προαισθάνεται το μέλλον. Προέβλεψε τα γεγονότα εκείνα που εκτυλίσσονται τώρα μπροστά στα μάτια μας. Το τρομερό δράμα που μας παρουσιάζει τόσο ζωντανά το «Σιδερένιο Τακούνι» δεν ξέσπασε ακόμα και δεν ξέρουμε πότε θα εκπληρωθεί η φοβερή προφητεία του Αμερικανού μαρξιστή.
(Ανατόλ Φρανς)

Τίποτα δεν είναι πιο εκπληκτικό στο έργο του Τζακ Λόντον από την αληθινά προφητική πρόβλεψη για τις μεθόδους που το Σιδερένιο Τακούνι θα χρησιμοποιήσει για να διατηρήσει την κυριαρχία του πάνω στην συντετριμμένη ανθρωπότητα. Ο Λόντον είναι τελείως απελευθερωμένος από ρεφορμιστικές και πασιφιστικές αυταπάτες. Από τον καμβά του για το μέλλον απουσιάζουν εντελώς η δημοκρατία και η ειρηνική πρόοδος. Πάνω από τη μάζα των αποκλήρων υψώνονται οι κάστες της εργατικής αριστοκρατίας, του πραιτωριανού στρατού, της παντοδύναμης αστυνομοκρατίας και, το επιστέγασμα όλων αυτών, η ολιγαρχία του πλούτου. Όταν διαβάζει κάνεις αυτές τις γραμμές, δεν πιστεύει στα μάτια του: είναι ένας πίνακας του φασισμού, της οικονομίας του, της κυβερνητικής πρακτικής του και της πολιτικής ψυχολογίας του.

Το κεφάλαιο «Το θεριό της αβύσσου ουρλιάζει» είναι αναμφισβήτητα ο πυρήνας του βιβλίου. Όταν εκδόθηκε το μυθιστόρημα, το αποκαλυπτικό αυτό κεφάλαιο πρέπει να θεωρήθηκε το άκρον άωτον της υπερβολής. Όμως, όπως αποδείχτηκε στη συνέχεια, η πραγματικότητα ξεπέρασε τη φαντασία. Κι όμως η τελευταία λέξη της πάλης των τάξεων δεν είχε ειπωθεί ακόμη: «To θεριό της αβύσσου» είναι ο λαός που έχει φτάσει στο έσχατο όριο της ταπείνωσης, του εξευτελισμού και της εξαθλίωσης. Και δε θα ήταν συνετό να κατηγορήσουμε τον γράφοντα για πεσιμισμό! Όχι, ο Λόντον είναι αισιόδοξος, αλλά η αισιοδοξία του χαρακτηρίζεται από οξυδέρκεια και διορατικότητα. «Να σε ποια άβυσσο θα μας γκρεμίσει η μπουρζουαζία αν δεν τη συνεφέρετε» – έτσι σκεφτόταν, κι αυτή η σκέψη σήμερα ηχεί ασύγκριτα πιο επίκαιρη και πιο ζωντανή απ’ ό,τι πριν από τριάντα τόσα χρόνια.

(Απόσπασμα από επιστολή του Λέοντα Τρότσκι προς την Τζόαν Λόντον)

«… μέσα απο την αφήγηση προβάλλει η εικόνα ενός κόσμου διαλυμένου απο την απληστία, όπου βασιλεύει η διαπλοκή, όπου τα ΜΜΕ είναι πουλημένα στα οικονομικο-πολιτικά συμφέροντα, τα πανεπιστήμια υπακούουν στην άρχουσα τάξη, με μεσαία τάξη καταρρέει χωρίς να καταλαβαίνει γιατί, τα χρυσωμένα απο την εξουσία συνδικάτα, η περίφημη «εργατική αριστοκρατία», ξεπουλάνε τους αγώνες και καταλαμβάνουν θέσεις εξουσίας, η δημόσια παιδεία διαλύεται, οι εργαζόμενοι εξαθλιώνονται…» – Επίμετρο Τιτίκα Δημητρούλια

«Ο Λόντον αποδεικνύεται άριστος αναλυτής και στοχαστής των ζητημάτων που ταλανίζουν (ακόμα) την ανθρωπότητα και στην (τρέχουσα, ζοφερή) πραγματικότητα είναι επιβεβαιωμένο το έργο του ως απολύτως (και όχι ες αεί ελπίζω) α δ ι κ α ί ω τ ο !…Το γράψιμο του Λόντον λοιπόν είναι έξυπνο και διεισδυτικό,μεγαλοπρεπές όπως το ίδιο το θέμα,περιέχει άπειρες ιδέες, ξεχειλίζει από ανθρωπιά,διάθεση και ακάματη ελπίδα για το πολυπόθητο δίκαιο για όλους.» – Λέσχη Ανάγνωσης του Degas

«…όποιος θέλει να διαβάσει ένα βιβλίο όπου να περιγράφεται αυτό που λέµε «ταξικός αγώνας», δηλαδή αγώνας που δίνεται στον δρόµο, στο εργοστάσιο, στα ορυχεία και στα χωράφια, δεν έχει παρά να διαβάσει αυτό το θαυµάσιο µυθιστόρηµα.» – Το Βήμα

«…το βιβλίο είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα της αμερικανικής λογοτεχνίας. Οχι μόνο γιατί προηγήθηκε κατά πολύ των μεγάλων δυστοπικών μυθιστορημάτων του 20ού αιώνα (Οργουελ – «1984», Χάξλεϊ – «Γενναίος νέος κόσμος»), όχι μόνο γιατί ανήκει στα αντιπροσωπευτικότερα πολιτικά βιβλία όλων των εποχών, όπως επισημαίνει η Τιτίκα Δημητρούλια στο επίμετρό της, αλλά και για τις λογοτεχνικές του αρετές.» – Η Καθημερινή

«I think that this is the psychological moment for The Iron Heel to appear, and that, what of the panic, the general trade depression, and the general situation in the United States for the past year, that the public is ripe to boost it along into large sales.» – Jack London, 1908 [πηγή:  Short Fiction]

«Because the United States has changed so drastically, the picture of society in The Iron Heel no longer has the meaning for us that it had for London’s contemporaries; we no longer see in it a description of our own possible fate, but only something that can and does happen elsewhere. But in other countries, where reality is such that the American past is much more comprehensible than the American present, The Iron Heel not only has meaning to people in terms of their own societies; it also seems to them a quite plausible picture of the United States.» – Commentary Magazine

«So The Iron Heel is a decidedly anti-socialist work by an author who wrote more from his heart than his head…still open to all kinds of unsettling interpretations, will undoubtedly continue to be considered a classic of its time, although worryingly perhaps for all the wrong reasons.» – The Socialist Party of Great Britain: …how realistic was it and how much of a socialist was Jack London?

Σχετικά links: